Inloggen
Wachtwoord kwijt?

Periodieke giften aan een ANBI: wat moet u goed vastleggen?

door MijnANBI

Een periodieke gift kan voor een ANBI aantrekkelijk zijn: de instelling krijgt meer zekerheid over toekomstige inkomsten en de donateur kan onder voorwaarden gebruikmaken van een gunstigere giftenaftrek. Maar die fiscale behandeling geldt alleen als de afspraken aan de wettelijke voorwaarden voldoen.

Voor ANBI’s is daarom vooral een goede werkwijze belangrijk. Gebruik een correcte overeenkomst, laat de gegevens van de instelling goed invullen, geef iedere overeenkomst een uniek transactienummer en zorg dat de eerste betaling niet vóór het sluiten van de overeenkomst plaatsvindt.

Wanneer is een gift een periodieke gift?

Voor de inkomstenbelasting gelden specifieke voorwaarden. Een periodieke gift moet berusten op een notariële of onderhandse akte van schenking. De schenker verplicht zich daarbij om gedurende vijf of meer jaren ten minste jaarlijks een bedrag of verstrekking te doen.

De periodieke uitkeringen moeten vast en gelijkmatig zijn. Dat betekent bijvoorbeeld dat een schenker kan afspreken om jaarlijks € 1.200 te geven. Dat jaarlijkse bedrag mag vervolgens in twaalf maandelijkse betalingen van € 100 worden voldaan. De jaarlijkse verplichting blijft dan gelijk.

Verder geldt onder meer dat de gift vrijwillig wordt gedaan, de schenker niets in ruil voor de gift krijgt, een gift in geld niet contant wordt gedaan en de periodieke gift schriftelijk is vastgelegd.

De Belastingdienst heeft hiervoor officiële voorbeeldformulieren voor een periodieke gift in geld en voor een periodieke gift in natura. Het gebruik daarvan voorkomt dat belangrijke gegevens worden vergeten. Zie de officiële formulieren voor periodieke giften van de Belastingdienst.

Hoeveel mag een donateur aftrekken?

Voor een periodieke gift geldt geen inkomensafhankelijke drempel zoals bij gewone giften. Wel geldt in 2025 en 2026 een maximum voor de aftrek van periodieke giften van € 1.500.000 per jaar.

Dat bedrag is een aftrekmaximum voor de donateur. Het betekent dus niet dat een ANBI maximaal € 1.500.000 aan periodieke giften mag ontvangen.

Heeft de schenker een fiscale partner, dan geldt het maximum van € 1.500.000 voor de schenker en fiscale partner gezamenlijk.

Voor periodieke giften die vóór 4 oktober 2022 om 16.00 uur zijn aangegaan, geldt overgangsrecht. Deze giften kunnen tot 2027 nog zonder dit maximum worden afgetrokken. Vanaf belastingjaar 2027 geldt ook daarvoor het maximum van € 1.500.000.

De actuele verschillen tussen gewone en periodieke giften staan op de pagina Verschil tussen periodieke giften en gewone giften van de Belastingdienst.

Sluit de overeenkomst vóór de eerste gift

Een belangrijk praktisch punt is het moment waarop de overeenkomst wordt gesloten.

Een betaling die al is gedaan voordat de overeenkomst tot stand kwam, telt niet als periodieke gift. Die betaling kan, als aan de overige voorwaarden wordt voldaan, eventueel als gewone gift worden beoordeeld.

Stel dat een donateur in februari € 500 overmaakt en de overeenkomst voor vijf jaarlijkse giften pas in maart wordt gesloten. De betaling uit februari valt dan niet onder die periodieke-giftenovereenkomst.

De eerste betaling hoeft overigens niet direct in hetzelfde kalenderjaar als het sluiten van de overeenkomst plaats te vinden. De officiële toelichting van de Belastingdienst laat bijvoorbeeld toe dat een overeenkomst wordt gesloten waarvan de eerste betaling in het volgende jaar plaatsvindt.

Welke gegevens moet de ANBI invullen?

Het officiële formulier van de Belastingdienst bevat een afzonderlijk gedeelte voor de ontvangende instelling.

Daarin worden onder meer opgenomen:

Het transactienummer verdient extra aandacht. Volgens de toelichting bij het formulier is dit het nummer waaronder de instelling de overeenkomst in haar administratie opneemt. Het nummer moet uniek zijn. Gebruik dus niet voor verschillende donateurs hetzelfde nummer.

Ook het RSIN moet correct zijn. ANBI’s hebben van de Belastingdienst een RSIN gekregen. Voor sommige kerkelijke instellingen kan een RSIN uit een groepsbeschikking van toepassing zijn.

Moet de overeenkomst naar de Belastingdienst?

Nee. De overeenkomst hoeft niet vooraf ter goedkeuring naar de Belastingdienst te worden gestuurd.

De formulieren zijn bestemd voor de schenker en de ontvangende instelling. De schenker moet de overeenkomst goed bewaren, omdat de Belastingdienst deze bij controle van de aangifte kan opvragen.

Voor de ANBI is het verstandig om het eigen exemplaar eveneens goed bij de administratie te bewaren. Dat sluit ook aan bij het gebruik van het transactienummer op het officiële formulier.

Een ANBI heeft daarnaast een algemene wettelijke administratieplicht. Uit de administratie moet onder andere de aard en omvang van de inkomsten en het vermogen van de instelling blijken. Zie hiervoor de administratieve verplichtingen voor ANBI’s.

Geen tegenprestatie voor de donateur

Een gift is geen betaling voor een product of dienst.

De Belastingdienst noemt expliciet als voorwaarde dat de schenker niets in ruil krijgt voor de periodieke gift. Een betaling voor bijvoorbeeld huur, een product of deelname waarbij een concrete tegenprestatie wordt ontvangen, is daarom niet zonder meer een aftrekbare gift.

Voor ANBI’s is dit vooral relevant wanneer fondsenwerving wordt gecombineerd met evenementen, lidmaatschappen, cursussen of andere voordelen.

Maak in de administratie en communicatie daarom duidelijk onderscheid tussen giften en betalingen voor prestaties.

Contante periodieke giften zijn niet aftrekbaar

Sinds 2021 worden contante giften voor de giftenaftrek niet meer als gift aangemerkt. Dat geldt ook wanneer verder aan de voorwaarden voor een periodieke gift zou zijn voldaan.

Voor periodieke giften in geld is betaling via de bank daarom de praktische standaard. Dat heeft bovendien als voordeel dat de betalingen eenvoudiger aan de overeenkomst en administratie kunnen worden gekoppeld.

Wat als de ANBI-status tijdens de looptijd vervalt?

Een periodieke overeenkomst kan meerdere jaren lopen. In die periode kan de situatie van de ontvangende instelling veranderen.

Als de ANBI-status wordt beëindigd of ingetrokken, kan dit gevolgen hebben voor de giftenaftrek van de donateur. De Belastingdienst vermeldt daarbij een belangrijke nuance: als iemand niet kon weten dat de instelling op het moment van de gift geen ANBI meer was, kan de aftrek onder omstandigheden toch behouden blijven.

Voor een ANBI is dit een extra reden om wijzigingen die van invloed kunnen zijn op de ANBI-status tijdig bij de Belastingdienst te melden. Meer hierover staat bij de informatie over intrekking of aanwijzing met terugwerkende kracht.

Verplicht, verstandig en optioneel

Verplicht

Voor de fiscale kwalificatie van de periodieke gift moet worden voldaan aan de voorwaarden voor de schenkingsovereenkomst, de looptijd, de periodieke betalingen en het ontbreken van een tegenprestatie.

Daarnaast moet de ANBI zelf blijven voldoen aan de algemene ANBI-voorwaarden. Zo moet zij voor ten minste 90% het algemeen nut dienen, een actueel beleidsplan hebben, aan administratieve verplichtingen voldoen en de vereiste gegevens publiceren op een eigen of gemeenschappelijke website. Zie de ANBI-voorwaarden van de Belastingdienst.

Verstandig

Voor de ANBI is het verstandig om met een vaste procedure te werken:

  1. Gebruik bij voorkeur het actuele formulier van de Belastingdienst.
  2. Controleer de naam en gegevens van de schenker.
  3. Vul het juiste RSIN in.
  4. Ken een uniek transactienummer toe.
  5. Controleer het afgesproken jaarlijkse bedrag.
  6. Controleer de looptijd en datum van de eerste verstrekking.
  7. Laat de overeenkomst ondertekenen voordat de eerste periodieke gift wordt gedaan.
  8. Bewaar het exemplaar van de instelling in de administratie.
  9. Koppel ontvangen betalingen aan het transactienummer of de betreffende overeenkomst.
  10. Controleer periodiek of de administratie nog aansluit op de lopende overeenkomsten.

Dit zijn grotendeels organisatorische maatregelen. Ze maken de administratie beter controleerbaar en verkleinen de kans op fouten richting donateurs.

Optioneel

Een ANBI kan op haar website een aparte pagina over periodiek schenken opnemen. Leg daar bijvoorbeeld uit wat een periodieke gift is, welk formulier de donateur kan gebruiken, waar het formulier naartoe moet en welk deel door de ANBI wordt ingevuld.

Verwijs voor de fiscale voorwaarden bij voorkeur rechtstreeks naar de actuele informatie van de Belastingdienst. Zo voorkomt u dat eigen uitleg na een wetswijziging verouderd raakt.

Periodieke giften in natura

Een periodieke gift kan ook in natura plaatsvinden, bijvoorbeeld door jaarlijks goederen te schenken.

Daarvoor gelden aanvullende aandachtspunten. De jaarlijkse verstrekkingen moeten eveneens vast en gelijkmatig zijn. Sinds 1 januari 2024 gelden bovendien extra eisen voor de waardering van giften in natura boven bepaalde bedragen.

Is een gift in natura hoger dan € 10.000 per kalenderjaar, of € 20.000 voor fiscale partners, dan is voor de aftrek in beginsel een onafhankelijke waardebepaling nodig. In bepaalde gevallen kan een recente aankoopfactuur voldoende zijn.

Controleer bij giften in natura daarom altijd de actuele regels op de pagina Gift aftrekken van de Belastingdienst.

Praktische gevolgen voor ANBI’s

Een goede procedure rond periodieke giften hoeft niet ingewikkeld te zijn. Vooral kleinere stichtingen kunnen veel problemen voorkomen met een eenvoudige lijst van lopende overeenkomsten.

Neem daarin bijvoorbeeld op:

Bewaar persoonsgegevens wel zorgvuldig en beperk de toegang tot degenen die deze gegevens voor hun taak nodig hebben.

Controleer daarnaast regelmatig of uw algemene ANBI-publicatie nog actueel is. Via MijnANBI kunnen instellingen hun verplichte publicatiegegevens overzichtelijk beheren.

Veelgemaakte fouten

Een eerste fout is de eerste betaling ontvangen voordat de overeenkomst is gesloten. Die betaling kwalificeert dan niet als periodieke gift onder die overeenkomst.

Een tweede fout is vergeten dat de jaarlijkse uitkeringen vast en gelijkmatig moeten zijn. Alleen afspreken dat iemand “de komende vijf jaar ieder jaar iets schenkt” is onvoldoende.

Een derde fout is een ontbrekend of dubbel transactienummer. Een vierde fout is een verkeerd RSIN. Een vijfde fout is een tegenprestatie koppelen aan een bedrag dat als gift wordt gepresenteerd.

Een zesde fout is het aftrekmaximum van € 1.500.000 verwarren met een maximum dat de ANBI zou mogen ontvangen. Dat is niet hetzelfde: het bedrag ziet op de giftenaftrek bij de schenker.

Een zevende fout is de overeenkomst zelf niet meer kunnen terugvinden wanneer een donateur jaren later vragen krijgt van de Belastingdienst.

Checklist voor het bestuur

Conclusie

Periodieke giften kunnen een ANBI meer financiële continuïteit geven en voor donateurs fiscaal aantrekkelijk zijn. De voorwaarden zijn echter concreet: een schriftelijke overeenkomst, vaste en gelijkmatige periodieke uitkeringen, een looptijd van minimaal vijf jaar en geen tegenprestatie.

Voor de ANBI ligt de belangrijkste taak in een zorgvuldige uitvoering. Gebruik het officiële formulier, vul RSIN en transactienummer correct in, sluit de overeenkomst vóór de eerste periodieke betaling en zorg dat overeenkomst en betalingen in de administratie terug te vinden zijn.

Zo verkleint u de kans dat een administratieve fout jaren later gevolgen heeft voor de donateur of vragen oproept bij de Belastingdienst.